CONTACTINFO ALLE PAROCHIES DEKENAAT ZOTTEGEM          

 

 
 
 
 

CONTACTINFO PAROCHIE ZOTTEGEM

 
 
 
 
Lettergrootte aanpassen

Velzeke

WELKOM

Welkom op de site van Velzeke St.-Martinus

ONZE PATROON

Maarten (Latijn: Martinus) van Tours (Szombathely (Savaria), ca. 316 – Candes, 8 november 397), veelal Sint Maarten genoemd, was bisschop van de stad Tours en een belangrijke grondlegger van het katholieke christendom in Gallië. Hij was bovendien een van de populairste heiligen in de middeleeuwen. Zijn feestdag valt op 11 november.

Leven

Maarten werd rond 316 geboren in Savaria (Hongarije) als zoon van Romeinse ouders. Op jonge leeftijd werd hij soldaat en als 15-jarige trok hij naar Gallië. Bij een stadspoort van Amiens ontmoette hij een bedelaar, aan wie hij de helft van zijn mantel gaf. Omdat de helft van de mantel eigendom was van Rome kon hij slechts zijn eigen helft weggeven.

Volgens een legende was deze bedelaar een verschijning van Jezus, of stond de bedelaar symbool voor Christus die Zelf zei: "Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed." (Zie Matteüs 25:36). Maarten liet zich bekeren en verliet het leger. Volgens een andere legende liet hij zich echter al op 10-jarige leeftijd dopen, tegen de zin van zijn ouders.

Op 19-jarige leeftijd werd hij duiveluitdrijver. Ook leefde hij enige tijd als kluizenaar op het eiland Gallinaria bij Genua, en verder stichtte hij een klooster bij Poitiers, het eerste klooster op Franse bodem.

In 371 werd Maarten door de bevolking van Tours gekozen tot bisschop. Hij vond zich niet waardig genoeg voor dat ambt, dus verstopte hij zich in een ganzen- of zwanenhok. Maar toen zijn aanhangers hem gingen zoeken, gingen de ganzen als gekken te keer waardoor zijn schuilplaats ontdekt werd. Zo kwam het dat hij alsnog tot bisschop gewijd kon worden.

Als bisschop zette hij zich in voor de verdere verspreiding van het Christendom. Hij stichtte kerken en rond 375 de bekende Abdij van Marmoutier. Om de zaak van een van zijn gelovigen te bepleiten die onterecht terechtgesteld dreigde te worden, reisde hij naar keizer Maximus in Trier. Deze interventie had echter geen succes.

In 397 stierf Maarten aan koortsen. Hij was toen ongeveer tachtig jaar oud. Hij werd op 11 november begraven in de basiliek van Tours. Al gauw na zijn dood kwam de verering op gang en in de 7e eeuw werd er een nieuwe basiliek aan hem gewijd. In zijn nog bestaande graf liggen slechts een stuk schedeldak en een armbot, de overige botten werden verkocht ter verering als relikwie (onder meer in de Dom van Utrecht).[1] Mogelijk is de rest bij plunderingen verloren gegaan.

Hagiografie

Sulpicius Severus heeft kort na Maartens dood een hagiografie over hem geschreven. Hierin staat onder meer beschreven hoe Maarten op verscheidene plaatsen vele heidense tempels, altaren en afbeeldingen vernielde.[2]

Wonderen

Maarten zou enkele wonderen hebben verricht. Zo zou hij op een dag langs een landerij zijn gelopen waar diep verdriet heerste omdat het knechtje zich had verhangen, waarop Maarten zich over het lijk gestrekt zou hebben en er enige tijd bij bad, waarop het kind weer tot leven kwam.

Een andere keer zou Maarten een heel oude tempel vernield hebben en een door de heidenen vereerde pijnboom willen omhakken. Hierop zou hij zijn uitgedaagd; de heidenen zouden de boom zelf wel omhakken, maar zo, dat hij op Maarten zou vallen. Als Christus werkelijk zou bestaan zou hij zijn volgeling wel redden, bedachten de heidenen. Maarten zou deze uitdaging hebben aangenomen en geboeid zijn neergelegd, maar door een wonder zou de boom de verkeerde kant opgevallen zijn en verpletterde bijna de heidenen zelf.

Bij een stadspoort van Parijs zou hij een melaatse tegemoet getreden zijn en hem op het gezicht hebben gekust, tot ontsteltenis van alle aanwezigen. De zieke man was echter terstond genezen.

Iconografie

Maarten wordt op twee manieren afgebeeld. Ten eerste als Romein in harnas. Bij deze afbeeldingen geeft hij vrijwel altijd de helft van zijn mantel aan de bedelaar. Ook wordt hij voorgesteld als bisschop met een bedelaar aan zijn voeten. Ganzen of zwanen komen ook vaak voor. Zij verwijzen naar het pluimveehok waarin hij zich had verscholen.

Hij is in een aantal streken van Nederland (onder andere Friesland, Groningen, de Zaanstreek, West-Friesland, Almere) en Vlaanderen (de Westhoek, de Denderstreek en Beveren) bekend als Sint-Maarten. Zijn naamdag, 11 november, wordt er nog steeds gevierd.

De mantel die hij deelde met de blinde bedelaar werkt nog op andere manieren door. In het Latijn is mantel cappa. De ruimte waarin zijn mantel werd bewaard ging al gauw kapel heten en de bewaker de cappellanus. Een ander woord voor mantel in het Latijn is pallium en van dit woord is de term palliatieve zorg afgeleid.

Volkscultuur

Sint-Maarten was vroeger de datum waarop de oogst binnengehaald moest zijn en het vee op stal ging. Op die dag werden ganzen geslacht. Op 11 november werden de grote Sint-Maartensvuren ontstoken. Dit gebruik gaat terug op een Germaans feest ter ere van Wodan. Men bracht dankoffers en brandde reinigende vuren om de vruchtbaarheid van het land en vee te bevorderen.

Later werd het Sint-Maartensfeest vooral een kinderfeest. Kinderen trokken met lampions of uitgeholde rapen, knollen en kalebassen met een kaarsje (vergelijk Jack-o'-lantern) langs de deur voor snoep en fruit. Volgens het Meertens Instituut is het heel goed mogelijk dat dit gebruik stamt uit Duitsland, waar in bepaalde streken in de kerk ieder jaar rond Sint-Maarten gelezen werd over het licht dat niet onder de korenmaat gezet moest worden. Ook gebruikten ze een foekepot of rommelpot, dat is een pot waarover een varkensblaas is gespannen, daarin zit een rietje dat een brommend geluid maakt als eraan wordt getrokken. In diverse Nederlandse steden en streken gaan kinderen op 11 november met zelfgemaakte lampions langs de deuren om te zingen, waarvoor ze snoep krijgen.

Voorbeelden van Sint-Maartensliedjes:

Sint Maarten, Sint Maarten is jarig vandaag.

Nu branden de lichtjes dat doen wij zo graag.

Elf november is de dag dat mijn lichtje, dat mijn lichtje.

Elf november is de dag, dat mijn lichtje branden mag.

Sint Maarten, Sint Maarten, de koeien hebben staarten.

De meisjes hebben rokjes aan. Daar komt Sint Martinus aan.

Geef een appel of een peer. Ik kom het hele jaar niet weer.

Het hele jaar dat duurt zo lang, tot mijn lichtje branden kan.

Zie verder het artikel over het Sint-Maartensfeest.

Merkeldag

Sint-Maarten is een merkeldag. Hierbij horen enkele spreuken die volgens volksgeloof het weer voorspellen.

  • Is de lucht op Sint-Martinus helder, de vorst dringt door in menig kelder.
  • Op Sint-Martinus de wind in zuidwest, heel de winter een regennest.
  • Al moet Sint-Maarten een mantel dragen, hij moet toch nog wandelen in zomerse dagen.
  • Als op Sint-Martinus de ganzen op het ijs staan, zullen ze met Kerstmis door het slijk gaan.
  • Nevels in Sint-Maartensnacht, maken de winter kort en zacht.[3]

Vernoemingen

Bekende personen

  • Maarten Luther

Kerkgebouwen

Er zijn veel kerken naar Sint Maarten vernoemd. Het bekendste gebouw in Nederland is de Martinitoren in Groningen. Zie voor andere kerken de doorverwijspagina Sint-Martinuskerk.

Scholen

  • Sintermeertencollege (Welten, Nederland)
  • Sint-Maartenscollege (Maastricht, Nederland)
  • Sint-Maartenscollege (Voorburg, Nederland)
  • Sint Maartenschool (Leidsche Rijn, Utrecht, Nederland)
  • Sint Maartenschool (Overvecht, Utrecht, Nederland)
  • Sint-Martinusinstituut (Koekelare, België)
  • Sint-Maarteninstituut (Aalst, België)
  • Maartenscollege (Haren, Nederland)
  • Sint-Martinusschool (Hasselt, België)
  • Sint-Maartenschool (Hombeek, België)
  • Sint-Martinus basisschool (Welten, Nederland)
  • Sint-Martinus basisschool (Schijf, Nederland)
  • Sint-Martinus basisschool (Millingen aan de Rijn, Nederland)
  • Sint-Martinusscholen (Herk-de-Stad, België)
  • Sint Martinusschool (Oud-Zevenaar, Nederland)
  • Sint-Martinusscholen (Asse, België)

Priesterlijke vereniging

  • Sint-Maartengemeenschap

Schutterijen

  • Bussen-Schutten, Broederschap van Sint-Martinus (Neer, Nederland)

Andere relaties

De Hamer van Sint Maarten is een prehistorische groene stenen bijlkop van een strijdbijl uit circa 1000 v.Chr. In de 13e eeuw werd dit voorwerp gekerstend en voorzien van een steel waarna het grotendeels een vatting kreeg van bewerkt zilver. Het werd een reliek en maakte eeuwenlang deel uit van de Utrechtse Domschat.

Ook is Sint Maarten, één van de Bovenwindse Eilanden, evenals Šmartno ob Paki in Slovenië naar hem genoemd en op het gemeentewapen van Eethen in Noord-Brabant stond een beeltenis van Sint Maarten, vanouds de schutspatroon van het dorp.

Beschermheilige

Sint Maarten is beschermheilige van de stad Utrecht. Het wapen van die stad (rood/wit) zou verwijzen naar de rode kleur van de mantel en de witte kleur van de onderrok van de heilige, die tevoorschijn kwam toen hij de helft van zijn mantel had afgestaan aan een bedelaar.

Sint Maarten is ook de beschermheilige van de stad Groningen, die dan ook vaak de "Martinistad" wordt genoemd, en tevens van Sneek, Aalst, Ieper, Zaltbommel, Kontich, Westmalle, Koekelare (West-Vlaanderen) en Frankrijk als land.

De stad Sint-Maartensdijk op het eiland Tholen (Zeeland) en de dorpen Sint Maarten, Sint-Maartensbrug, Sint-Maartenszee en Sint-Maartensvlotbrug in (Noord-Holland, Nederland), Sint-Martens-Bodegem en Sint-Martens-Lennik in het Pajottenland (Vlaams-Brabant, België) zijn naar hem genoemd.

De steden Tours in Frankrijk, Mainz in Duitsland en Montemagno, Lucca in Italië hebben ook Sint Maarten als schutspatroon.

Referenties

  1. ↑ Armbot als relikwie in de Dom van Utrecht
  2. (en) Sulpicius Severus, Vita sancti Martini, circa 400, hoofdstuk XI, XIII, XIV en XV
  3. ↑ Website over volksweerkunde van D. Jansma.

NIEUWS">

NIEUWS">NIEUWS

GESCHIEDENIS

 

Velzeke is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Samen met Ruddershove vormt het Velzeke-Ruddershove, een deelgemeente van Zottegem. Velzeke was een zelfstandige gemeente tot in het begin de 19de eeuw.

 

De dorpskern ligt in het zuiden van het grondgebied. In het landelijk noordelijke deel liggen een aantal vooral lintvormige gehuchten en verschillende grote hoeven.

 

Geschiedenis

 

Opgravingen wijzen op oude bewoning in de streek. Zo werden sporen van begraafplaatsen uit de Hallstat-periode teruggevonden. Later zou hier een Romeinse vicus geweest zijn en verschillende sporen uit die tijd werden teruggevonden. Ook uit de Merovingische periode werd een begraafplaats aangetroffen.

 

In de middeleeuwen was de plaats afhankelijk van het Land van Zottegem. Een oude vermelding van de plaats gaat terug tot 1015 als Felsecum. De kerk was in 963 geschonken aan de abdij van Saint-Vanne bij Verdun en in 1065 aan de Abdij van Hasnon. In 1344 richten de Grauwe Zusters-Penitenten hier een godshuis, later een hospitaal, op. In de 16de eeuw werd het door de geuzen verwoest maar opnieuw opgericht en er kwam ook een onderwijsafdeling.

 

De Ferrariskaart uit de jaren 1770 toont hier het dorp Velsique, net ten zuiden van de grote weg van Oudenaarde naar Aalst (huidige N46). Ook de Driesmolen op de Molenbeek is weergegeven. Ten noorden van de dorpskern zijn ook de gehuchten Leeghwormen, Hooghwormen, Puttestraete, Steenbeke aangeduid.

 

Op het einde van het Ancien Régime werden de gemeenten gecreëerd en Velzeke werd een zelfstandig gemeente. In 1825 werd gemeente als samengevoegd met de kleine buurgemeente Ruddershove tot Velzeke-Ruddershove, die in 1971 bij Zottegem werd gevoegd.

 

Bezienswaardigheden

 

  • De Sint-Martinuskerk, waarvan de bouwgeschiedenis teruggaat tot de 11de eeuw.
  • Het Grauwzustersklooster.
  • Het Schaliënhof, dat deels teruggaat tot de 17de eeuw.
  • De omgeving van het Grauwzustersklooster en het Schaliënhof, wat met een groot stuk van de dorpskern overeenkomt, is als dorpsgezicht beschermd[1].
  • De beschermde watermolen Driesmolen, waarvan ook de omgeving beschermd werd als dorpsgezicht.
  • Het Hof ter Linden, een voormalig pachthof van de abdij van Hasnon. De bouwgeschiedenis klimt mogelijk op tot de 17de eeuw.
  • Het beschermde 19de-eeuwse herenhuis aan de Provinciebaan 245.
  • De Munkboshoeven, vroeger in het bezit van de abdij van Ninove. De hoeven en de omgeving zijn beschermd.
  • De beschermde Ferme de la sucrerie, een voormalige hoeve, later suikerfabriek in de 19de eeuw.
  • De beschermde hoeve Hof van Oranje.
  • Het Provinciaal Archeologisch Museum.
  • De Paddestraat en Lippenhovestraat, als monument beschermde kasseiwegen, die gekend zijn van de Vlaamse wielerklassiekers.

 

Verkeer en vervoer

 

Ten noorden van de dorpskern loopt van west naar oost de Provinciebaan of N46, de weg van Oudenaarde naar Aalst.

 

PASTOOR/CONTACTEN">

PASTOOR/CONTACTEN">PASTOOR/CONTACTEN

Your text...

 
 
Facebook
comments
  • Facebook: dekenaat.zottegem
  • Google+: 117476802429354614023
  • Twitter: Dekenaat
  • YouTube: dekenaatzottegem

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 

We hebben 102 gasten en geen leden online


Powered by JS Network Solutions